De werkloosheid is laag en de prijzen lopen niet al te snel op. Volgens een klassieke maatstaf van economische ellende, doet Nederland het prima. Van alle eurolanden zijn we zelfs het minst ellendige land.

Vandaag de dag lezen analisten de gezondheid van een land af aan de hoogte van de staatsschuld en de rente op de tweedehands obligatiemarkt. Bij een schuld van meer dan 90 procent en een lange rente van zeven procent of meer, gaan de alarmbellen af. Vroeger waren dit soort financiële indicatoren ook wel belangrijk, maar men keek toch vooral naar de echte economie. Hoge werkloosheid en snel stijgende prijzen waren de bepalende indicatoren van economische rampspoed. Dat zijn problemen die de bevolking direct treffen, zo was het idee.

Okuns Misery-index
De Amerikaanse econoom Arthur Okun bedacht in de jaren zeventig de som van het werkloosheidspercentage en het inflatiepercentage een prima indicator zou zijn voor de gezondheid van een economie. Deze optelsom noemde hij de ‘misery-index’, de ellende-index.

De index vatte de problemen van de tijd prima samen. Na de oliecrisis van 1973 waren zowel de inflatie als de werkloosheid fors opgelopen. Onder president Gerald Ford liep deze stagflatie op naar een ellende-index van bijna 20 procent. Geen wonder dat Ford de herverkiezing verloor.

Obama kan zich zorgen gaan maken. De ellende-index in de Verenigde Staten is momenteel opgelopen naar 12,8 procent. Dat komt vooral door de hoge werkloosheid in de VS. De Amerikaanse ellende is daarmee net iets groter dan die Europese. In het eurogebied slaat de ellendemeter uit naar 12,5 procent. De werkloosheid is hier nog iets hoger, de inflatie net iets lager dan in de VS.

Nederlandse ellende
De Nederlandse ellende valt behoorlijk mee. Met een werkloosheid van 4,3 procent en een inflatie van 2,5 procent (beide gemeten volgens Europese methode, dus licht afwijkend van de CBS-cijfers), komt de index hier uit op 6,8 procent. Daarmee is Nederland het minst ellendige land van het eurogebied. (Zie IN BEELD: Ellende-index )

Alleen Oostenrijk (7,8 procent), Luxemburg (8,0) en Duitsland (8,3) komen nog enigszins bij ons land in de buurt. De niet-eurolanden Zwitserland (3,4), Noorwegen (4,8) en Japan (5,2) gaan Nederland nog net voor.

De grootste ellende is te vinden aan de randen van het eurogebied. Vooral door de hoge werkloosheid staat de Ierse index op 15,2 procent. In Portugal (15,4) en Griekenland (19,0) is de ellende nog groter. Spanje spant de kroon met een ellende-index van maar liefst 23,9 procent. De Spaanse inflatie is met 3 procent nog wel te dragen, maar de werkloosheid van 20,9 procent is de hoogste van Europa.

Niet alleen ten opzichte van andere landen doet Nederland het uitstekend, ook vergeleken met andere jaren is de economische ellende relatief laag. Sinds 1963 stond de index in Nederland gemiddeld op 9 procent. Daar blijven we nu ruim onder, al loopt de index de laatste twee jaar wel weer wat op.

Ellendig was het in Nederland vooral eind jaren zeventig en begin jaren tachtig. IN 1982 piekte de index op 14,7 procent. De inflatie bedroeg dat jaar 6 procent, de werkeloosheid stond op 8,7 procent. Zo ellendig is het daarna niet meer geweest. (Z24)