Nederlanders voelden zich in 2009 minder ontevreden over de maatschappij en de politiek dan in 2004. Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau was 26 procent van de Nederlanders in 2009 ontevreden. In 2004 was dat 33 procent. We zijn nog wel ontevredener dan in de jaren 90 (17 procent).

Volgens onderzoekers maken Nederlanders zich vooral zorgen over de verharding van de samenleving en het gebrek aan wederzijds respect. Ook de onveiligheid, de multiculturele samenleving en de Europese integratie zijn reden voor ontevredenheid. Bij veel burgers bestaat het gevoel dat zij “als gewone hardwerkende Nederlanders” de rekening betalen voor wanbeleid op deze terreinen, zegt het SCP.

De onvrede geldt ook de politiek. Die zou de problemen in de maatschappij niet aanpakken. Politici zouden zich vooral met hun eigenbelang bezighouden.

Machteloos

Vooral lageropgeleiden, Telegraaflezers, Limburgers en PVV-stemmers maken zich zorgen. Volgens het SCP voelen zij zich vaker machteloos; ze hebben niet het idee dat ze zelf iets kunnen veranderen in de maatschappij en van de overheid verwachten ze weinig. Twintig procent van hen vindt dat het de verkeerde kant op gaat met Nederland.

Bij de hogeropgeleiden, lezers van de Volkskrant, NRC en Trouw en aanhangers van GroenLinks denkt zeven procent dat.

Journalisten

Het SCP vroeg ook twee buitenlandse journalisten in Nederland en twee Nederlandse journalisten in het buitenland naar hun visie op de publieke opinie in Nederland en de politiek.

Volgens Steven De Foer van de Belgische krant De Standaard is de Nederlandse publieke opinie omgeslagen van zelfverzekerd optimisme naar zwartgallig gezeur.

Andreas Ross van de Frankfurter Allgemeine Zeitung vindt dat de Nederlandse kiezer niet mag worden tegengesproken en dat er in Nederland weinig echte discussie is over de politieke ideeën van de PVV.

Charles Groenhuijsen (Washington) zegt dat er zowel in de VS als in Nederland veel geklaagd wordt over de politiek. Maar in de VS willen mensen daarom minder invloed van de overheid, terwijl Nederlanders juist willen dat de overheid meer gaat doen.

Menno Hurenkamp (Moskou) ten slotte zegt over het verschil tussen Russen en Nederlanders: “Russen vinden dat niks deugt, maar willen ook niets veranderen. Nederlanders zijn in vergelijking best tevreden, maar willen juist alles veranderen”. (NOS)